“isang true-to-life na kwento at pelikula ang kumalampag sa aking mga kamay upang hagilapin ang aking panulat at isang pirasong papel at muling ikampay ito sa pilantik ng kanyang kumpas.”----bogs
It was one of my Fridays when I saw this movie on the desktop of my laptop. Frankly speaking, I am not an avid fan of any non-karate or non-kung fu movies. Well, needless to say, among all other movie genres circulating in our modern world, these genres really fascinate me. Jackie Chan. Jet Li. Chow-Yun-Fat. Mga batang kalbo na nasa templo at nag-aaral ng kung fu kasama ang mga masters nila..etc..etc...Hindi na nakapagtataka kung bakit kinahiligan kong manood ng mga pelikula sa naturang tema. Noong bata pa ako, palibhasa’y walang sariling tv set sa bahay ay nagkakasya na lang kaming makipanood sa kapitbahay. Kalimitan, isa hanggang dalawang channels lang ang naaabot na reception ng mga idiot boxes na ito sa aming lugar dala na rin ng kalibliban nito. Malayo sa kabihasnan. Minsan lang makakita ng sasakyan. Buti na nga lamang at may napagtitiyagaang black and white na tv at transistor radio. Sa madaling salita, mahilig manood ang kapitbahay namin ng mga pelikulang may temang nabanggit. Doon nagsimula ang pagkahilig ko sa mga pelikulang gaya nito. Mula noon hanggang sa ngayon na may sarili na kaming telebisyon sa bahay, mainit pa rin ang pagkahaling ko sa mga karate at kung fu movies. Subalit dala na rin ng pagbabago ng panahon ay unti-unti kong natanggap na hindi lamang ito ang genre ng mga pelikula sa mundo. May drama. May bakbakan(action). May comedy. May sci-fi pang tinatawag. May adventure. etc..etc…Iba-ibang klase ng pelikula. May happy ending. Minsan bitin. Namatay ang bida o kung hindi man’y may tama ng bala sa balikat o kung saan man. Darating ang mga pulis pagkatapos ng labanan ng mga bida at kontrabida. Huhulihin si bad guy na may tama rin ng bala ng baril o kung hindi man’y bugbog sarado sa magilas na bida. Tipikal na istorya na may tipikal na wakas.
I copied two movies Thursday afternoon and one of that is the G-Force I’ve watched earlier, a story of four guinea pigs and a mole who have been deliberately snatched by an FBI agent to be trained as special agents on a special mission. Kapana-panabik panoorin hindi ba? Mga pesteng special agents na tutulong sa mundo upang maisalba ito sa isang malaking technological destruction. I’ve watched it at nag-enjoy ako. Natapos ko ang pelikula malapit ng maghatinggabi. Hindi pa ako dalawin ng antok kaya tinangka kong panoorin ang isa pang pelikula na nasa aking desktop that time. Invictus? Sa totoo lang, basta hindi ko trip at hindi ko agad naintindihan ang titulo ng pelikula ay hindi ko na pinag-aaksayahan ng panahong panoorin. Para sa akin, title makes sense. Invictus--what a word!Hindi ko agad naapuhap ang kahulugan. Naalala ko tuloy when I was watching a “Who wants to be a Millionaire” episode hosted by Vic Sotto sa Channel 5 with guests Amy Perez and her kid, may isang tanong tungkol sa pamagat ng tulang may pamosong linya na ganito:”I am the master of my fate; I am the captain of my soul”. Mali ang naisagot ko noon kaya tumatak sa aking isip ang pamagat ng tulang iyon. Invictus...Invictus…
Out of the night that covers me,
Black as the pit from pole to pole,
I thank whatever gods may be
For my unconquerable soul.
In the fell clutch of circumstance
I have not wince nor cried aloud.
Under the bludgeonings of chance
My head is bloody, but unbowed.
Beyond this place of wrath and tears
Looms but the Horror of the shade,
And yet the menace of the years
Finds and shall find me unafraid.
It matters not how strait the gate,
How charged with punishments the scroll,
I am the master of my fate:
I am the captain of my soul.
The movie was directed by Clint Eastwood in 2009. Starring Matt Damon as François Penaar, Springboks Rugby Captain and Morgan Freeman as Nelson “Madiba” Mandela, a reformist and was elected President of South Africa during his time. Isang kakaibang kwento. Kwento ng kabiguan at muling pagbangon. Kwento ng pagpapatawad at pagpapakumbaba. Kwento ng isang bilanggo na bumago sa imahe ng isang bayan bilang tagapamuno nito. Isang Pangulo sa mahigit apatnapung milyong kababayan. Isang asawa. Isang ama. Isang kwento na may hindi matatawarang aral. Isang pagbabago.
Alam kong may mga nais magtanong sa inyo kung bakit tila naiba ang kwentong tinatalakay ko-- lihis sa tema ng aking mga blogs. Ang pagiging OFWs natin ay nag-uugat sa ating mga pinagmulan. Kung mayaman ba ang Pilipinas magkakandarapa ba tayong umalis at iwan ang ating mga pamilya? Kung malaki ba ang sinusweldo natin sa Pilipinas, maghahangad pa ba tayo ng mas malaking sahod?Kung mabubuhay ba tayo ng matiwasay sa Pilipinas, magpapakamatay pa ba tayo sa pagtatrabaho dito sa ibang bansa? Hindi. 'Di ba? I am not saying this to offense the current situation of our nation. Hindi pa lang ako siguro kumbinsido na maaari na akong mabuhay ng maayos at matiwasay sa aking lupang sinilangan. Hindi pa. Hindi pa sa ngayon at hindi ko rin tiyak kung kailan.
The story began on the leadership of Madiba (Freeman), as what he wants his South African colleagues call him, upon seeing himself out of that junked cell in Robben Island Prison off Cape Town after 30 long years. Hindi naging madali sa kanya at sa mga taong nakapaligid sa kanya na tanggapin na isang dating repormista at bilanggong tulad nya ang magpapatakbo sa kanilang bansa. Sa mga unang araw nya sa Kapitolyo ay naramdaman nya ang mga pagdududa at paghihinala sa kakayahan nyang mapamunuan ang isang noo’y naghihingalong bansa---ang South Africa. Corruptions. Financial instabilities. Economic recessions. Famine. Poverty at ang lumalalang kaso ng racial discriminations, bigotries and prejudices. Balancing black aspirations with white fears. Ito ang ilan sa mga pinakamalalaking naging hamon kay Madiba sa panahon ng kanyang panunungkulan.
Tuwing umaga, bahagi na ng kanyang routine ang mag-jogging kasama ng mga personal bodyguards niya and he always keeps on asking each of them—“good morning my son!” “how are you today?””how’s your family?”---and one time when one of his bodyguards ignorantly and unintentionally returned him back the question “how is his own family?” (usually he’s not entertaining questions regarding his real family for he and his wife got separated together with his daughter long before he was put into jail)—but he uttered, “I have a very big family, 43 million Africans....” May himig ng lungkot ang kanyang mga salita ng umagang iyon sapagkat, sa kabila ng kanyang kaanyuang pisikal na pinahikbi ng mahabang taon niyang pagkakabilanggo ay nakaatang sa kanyang mga balikat ngayon ang muling paggising sa nakalugmok na Timog-Aprika.
Well, ilan lamang ito sa mga mahahalagang salita na napulot ko sa kwento at nais kong ibahagi sa inyo. Ang ilan pang mga nangyari ay maihahalintulad natin sa mga pinagdaanan ng ating sariling bayan. Isang malaking respeto at suporta ang ibinigay ni Madiba sa Springboks Team (na pinamumunuan ni François Penaar (Damon) at kinatawan ng South Africa sa World Rugby Cup) sa kabila ng mga dinanas na usapin tungkol sa pagkondena sa nasabing rugby team. Dahil sa maayos na pagpapaliwanag, nanatiling kinatawan ng bansa ang Springboks. Nagsanay sa kakaibang dimensyon. Nilagyan ng puso ang bawat laro. Hindi mapagmalaki. Mapagpakumbaba. Inspirado sa iwinawagayway na bandila ng sariling bayan kasabay ang himig ng kanilang pambansang awit. May damdamin. Nagkakaisa ang puso at isip. Sa huli, nagwagi at tinanghal na kampeon. Ayon kay Madiba, rugby is a human and not a political calculation. Isang bagay na makapagpapanumbalik sa kumpiyansa at tiwala ng mga kababayan sa sariling dignidad at kakayahan.
Naisip ko tuloy kamakailan habang nakikipaglaro kay kamatayan sa larangan ng boxing ang ating pambansang kamao na si Manny Pacquiao para sa sarili at sa bayan. Katulad ng Springboks, sa tuwing may laban ang team o kung si Pacman man---walang masyadong makikitang tao sa lansangan---nakatutok ang bawat isa sa kani-kanilang telebisyon ---tanging mga hayop lang ang mapapansin mong siga sa mga daan---tahimik ang buong paligid---day off ng mga masasamang loob dahil maging sila ay tagahanga din ng kanilang iniidolo. Sa madaling salita, tumitigil ang mundo ng mga tao at pansamantalang nauulinigan ang bawat patak ng karayom sa kapaligiran. Simbolo ng taos-pusong suporta. Larawan ng pagkakaisa. Higit pa sa pag-idolo kay Pacman ang hatid ng mga pangyayaring ito. Isang matibay na pundasyon na hindi lamang dapat manaig sa isip at puso nating mga Pilipino. Hindi kailangan ng anumang patak ng dugo upang maipakita natin ang pagkakaisa. Hindi kailangan ng anumang titulo upang maipakitang kaya din nating maging kampeon.
I am neither a political analyst nor a law expert pero alam kong may isang paraan tayong magagawa upang maiangat ang ating bayan sa lusak ng kahirapan tulad ng South Africa. Sabi pa ni Madiba, “ how do we inspire ourselves to greatness when nothing less will do? How do we inspire everyone around us?”Walang imposible sa isang pinuno kung nasa puso niya ang hangaring maabot ito. We are counting on you, Mr. President. Sana wala ng OFWs. Sana mabuo na ang bawat pamilyang winawasak ng mapaglarong pagkakataon. Sana makabalik na kami sa Pilipinas. Kung bayani man kaming ituring--- salamat. Ngunit mas magiging masarap damhin sa puso kung kami mismo ay magiging bayaning nakatapak sa sariling bayan---“we will be the masters of our fates..the captains of our souls!”----Mabuhay tayong mga OFWs!